Dizüstü bilgisayar hızlandırma

Dizüstü bilgisayar hızlandırma rehberimizde nelere ihtiyacınız olduğuna, nasıl güncellemeler yapabileceğimize bakacağız.

Günümüz bilgisayarlarının güzel yanlarından birisi de modüler yapıya sahip olmalarıdır. Özellikle dizüstülerin bu bilinmeyen yönü, daha fazla performansa ihtiyaç duyduğunuzda ve bütçeniz sıkışık olduğunda, masaüstü PC’ler gibi kasayı açıp ufak bir değişiklikle gayenize ulaşmanızı sağlar. Böylece yeni bir sisteme bir servet harcamanız gerekmez.

Dizüstü bilgisayar hızlandırma için önce hazırlık yapmalı

Bellek takviyesi yaparak sistemimizin çoklu uygulama çalıştırma yeteneğini artırırken, daha hızlı bir sabit diskle dosya yazma işlemlerini hızlandırabilirsiniz. Dizüstü bilgisayarlara masaüstü kadar geniş bir güncelleme seçeneği bulunmuyor, ancak bu işin zor olmadığını da bilmenizde fayda var. Tek yapmanız gereken, ufak bir hazırlık.

Dizüstü bilgisayar hızlandırma

Birçok dizüstü sistemi açıp, içini baştan sona değiştirmiş olmanın tecrübesiyle, en iyi araçları seçmekten, neyi nasıl yapacağınıza kadar incelikleri sizinle paylaşıyoruz.

Dizüstü güncellemesi yapmak, masaüstü PC güncellemesi yapmaktan çok farklıdır. Sıradan bir masaüstü PC’nin kasasını açtığınızda, anakart kolayca erişilebilen genişleme yuvaları, işlemcisi ve sürücülerle karşınızdadır.

Bir dizüstüde birleşenler çok daha ufak bir alana sıkıştırılmış ve çoğu zaman katman katman dizilmiştir. Bazı ileri görüşlü üreticilerin güncellenebilecek parçalara kolay erişim sağlayacak şekilde tasarım yaptıklarına da şahit oluyoruz.

Bunları saklamayı tercih eden ve bu gibi bileşenleri güncellemek için klavyeyi ve bazen başka birleşenleri de sökmenizi gerektiren modeller de bulunuyor.

Güncellemenin ne gereği var?

Dizüstü bilgisayarınızı güncellemek için üç tane geçerli sebep var. İlki ve en önemlisi, maliyet. Uygun fiyatlı bir ya da iki güncellemeyle dizüstünün yaşam süresini kolayca uzatabilirsiniz.

Dizüstü bilgisayarınızın kasasını tamirat yapmak için açmak da diğer bir sebeptir. Dizüstüler düşmelere ve çarpmalara karşı hassastır; oynar parçası olan birleşenler kırılabilir ya da bir şeyler yerinden çıkabilir. Bir klavye ya da optik sürücü değiştirmeyi biliyorsanız, teknik servisin önereceği servet değerinde tamirat bedelinin büyük kısmını kurtarabilirsiniz.

Üçüncü sebep ise kendinizin yapabileceği bazı güncellemelerdir. Bunları planlayarak dizüstü bilgisayar hızlandırma çalışmanızı planlayabilir, onu daha iyi, daha güçlü ve daha hızlı bir cihaza dönüştürebilirsiniz. En yeni kablosuz ağ kartını ya da Katı Hal Diski’ni (SSD) takmak dizüstünüzü ağırkanlı bir yardımcıdan, hızlı bir masaüstü PC düzeyine çıkartabilir.

Başlamadan önce…

Doğru araçlarla başlamak önem taşıyor. Modern bilgisayar kasaları kolayca açılan kapaklara ve tornavidasız açılabilen yapıya sahip olsa da, dizüstünü açmak için en azından ufak bir yıldız tornavidaya ihtiyaç duyacaksınız. Bunun için ufak uçlu setlerden faydalanabilirsiniz.

Dell ve Apple gibi bazı dizüstülerin özel vidaları bulunur ve bunun için yıldız tornavida kullanmanız şarttır. Nadiren de olsa lehim cihazına ihtiyaç duyabilirsiniz, bunu da nalbur gibi yerlerden temin edebilirsiniz.

Birçok dizüstü plastik klipslere sahiptir. Bunları çıkartmak için ince uçlu bir tornavidayla bastırmadan klipsi itmeniz gerekir. Bunları kırarsanız, kasayı kapattığınızda eskisi gibi sağlam olmayacaktır.

Hiçbir dizüstü sistemi diğerine benzemez. Aynı ekran boyundaki ürünlerin bile farklı farklı kasaları vardır ve bunların vidaları bile aynı yerde bulunmaz. Bir vidaya ulaşmak için klavyeyi çıkartmanız ya da tüm arka kapağı sökmeniz gerekebilir.

Dizüstü bilgisayar hızlandırma

İşe başlamadan önce dizüstünün güç bağlantısını ve pilini çıkartın. Daha sonra kapağı kapatıp, arkasını çevirerek yuvalara bakın. Hangi birleşene nasıl ulaşabileceğinizi görmediyseniz, kullanma kılavuzuna bakın.

Bazı üreticiler kılavuzları çevrimiçi olarak da erişilebilir duruma getiriyorlar. Dell ve HP bunlara örnek. Bu da yardımcı olmazsa, modeli aratarak bazı donanım meraklılarının hazırladığı rehberlere erişebilirsiniz.

Toshiba kullanıcısıysanız, www.irisvista.com adresine, MacBook kullanıcısıysanız www.ifixit.com adresine bakabilirsiniz.

Teknik özellikleri listeleyin

Dizüstünüzün özelliklerini detaylı şekilde görmeniz güncelleme için önem taşır. Boş USB ya da SATA yuvası olması, optik sürücünün standart boy olup olmaması, kullanılan bellek türü güncellemede işinize yarayan parçaları almanız için yardımcı olur. Bilgisayarınızla gelen kullanma kılavuzunda teknik özelliklerin tümü listelenmiyorsa, ücretsiz yazılım araçlarını kullanarak da bunu yapabilirsiniz.

Windows System Information aracı sistemdeki sürücüleri, arabirimlerini ve bellek tipini size söyleyebilir. Ayrıca yazılım lisans ve şifrelerini de işletim sistemini baştan kurma ihtimalinize karşı gösterir ki, bunları yedekleyip sonradan kolay bir kurulum yapasınız.

Buna benzer bir yazılım da CPU-Z adını taşıyor. Ücretsiz olan bu yazılım, donanım bilgisini detaylı olarak veriyor, aynı zamanda “benchmark” yapmanızı da sağlıyor. Böylece güncellemeden önce ve sonra ufak testler yaparak performansın ne kadar arttığını görebilirsiniz.

Bazı kılavuzlar yeni donanımlar eklemeden önce bir BIOS güncellemesi yapmanızı önerirler. Bizce bu yalnızca iki durumda zorunludur: Makinenize BIOS’un desteklemediği donanımlar takıyorsanız ya da sistem inceleme araçları BIOS’la ilgili sorunlar yaşadığını söylüyorsa.

Bunu yapmanız için artık eskisi gibi DOS kullanmanıza gerek yok. Üreticilerin çoğu , Windows altında çalışan araçlarla bu işi gerçekleştirebiliyor. Ancak BIOS sürümünüzle gelen yönergeleri okumanızda fayda var.

BIOS güncelleme esnasında sorun çıkarsa sisteminizi tek başınıza açamayacağınız ve teknik servis müdahalesi gerekeceğini unutmayın. Elbette bu işin vakit kaybının yanı sıra maddi bir kaybı da olacaktır.

Güncellemelere başlıyoruz

Artık doğru araçlara sahip olduğunuza, değiştireceğiniz parçaları belirlediğinize göre güncelleme işlemine başlayabiliriz.

Masaüstü güncellemelerinde olduğu gibi güç bağlantısının takılı olmaması gerekiyor. Sisteminizi de kapatmalısınız. Bekleme ya da Hibernation evresinde olmaması gerekiyor. Emin olduktan sonra pili çıkartın. Bu çok önemlidir, çünkü donanımlarınıza zarar verebilir ya da çarpılabilirsiniz.

Sonraki adımda metal bir nesneye dokunarak vücudunuzdaki statik elektriği atın, uzun süre çalışacaksanız bunu belirli aralıklarla yapmaya devam etmelisiniz.

Notebook Arka Kapak İçi

Kasanın arka vidalarını açıp kapağı çıkardıktan sonra parçaları yavaş yavaş çıkartın ve ufak kablolara özellikle dikkat edin. Anakarta ya da güç kaynağına erişmek zorunda değilseniz, tamamen sökmeniz nadiren gerekecektir.

Vidaları dikkatlice ayırırsanız, geri takarken zorluk yaşamazsınız. Hangi vidanın nereden çıkartıldığını ufak bir kağıda yazarak, vidaları bu kağıtlar üzerinde toplamanızı tavsiye ederiz. Hatta bu kağıda vida sayısını yazmanız da sonradan işinizi kolaylaştıracaktır.

Aksi durumda dizüstü bilgisayar hızlandırma operasyonunuz büyük sıkıntılarla sonuçlanabilir. Elbette bu durum da tecrübelerimizle sabit.

İlk önce bellek

Masaüstü PC’lerde olduğu gibi, dizüstü PC’lerde de bellek güncellemek genellikle kolaydır. Çoğu durumda bellek yuvalarına makinenin tümünü açmadan ulaşabilirsiniz; günümüz dizüstü sistemlerinin çoğu, bir kapak kaldırarak belleklere erişim sağlıyorlar.

Bellek eklemek, sistem performansını sanal bellek gereksinimini azaltarak artırır. Ne kadar bellek mevcut olursa, yazılımlar ve oyunlar da o kadar etkin çalışırlar.

Windows 11 ReadyBoost özelliğini kullanmaktır. Tabii işletim sistemininiz SSD üzerinde kurulu değilse. Aksi takdirde bu özelliği iptal ediyor. Readyboost, sisteme takılı flash belleği, sürücü ön belleği olarak kullanır. Bunun için düşük gecikme süresi taşıyan ya da U3 özelliğine sahip bir bellek kullanmanızı tavsiye ederiz.

Sisteminizde 4 GB’ın üzerinde bellek varsa, bu özellik bir kazanç sağlamıyor. Ancak 4 GB ve altı belleğe sahipseniz, en az 8 GB’lık bir flash bellek ekleyerek sistem performansınızı yüzde 10’a kadar artırmanız mümkün. PCI Express mini card yuvasına takılan flash bellekle, melez bir sistem ortaya çıkartıyor ve sabit diskin yükünü, sık kullanılan dosyaları buraya taşıyarak azaltıyor.

Sabit ve optik sürücüler

2022 yılında artık nerede ise hiçbir dizüstü bilgisayarda optik sürücü bulunmuyor olsa da eski sistemlerinizi güncellerken aşağıdaki bilgilere ihtiyacınız olacaktır.

Dizüstü sabit diskleri genelde birbirine benzer ve 2,5 inç form faktörde olsalar da, dizüstüne takılış yöntemleri geniş bir çeşitlilikte. Bazıları alt kısımdaki bir kapak kaldırılarak kolayca çıkartılabilirken, optik sürücü gibi yandan takılabilen modeller de bulunuyor. Hatta bunu diğer birleşenlerin altına yerleştirerek tüm kasayı açmaya zorlayan ürünler de mevcut.

Bir kez diski bulduğunuzda, değişimi yapmak nispeten daha kolay.

Bunu yapmadan önce diskinizdeki verileri yedeklemeyi unutmayın. Bunun için ücretsiz CloneZilla (www.clonezilla.org) aracını kullanıp diskinizin bir görüntüsünü kayıt edebilirsiniz.

Speed Up Your Laptop - HDD

Eğer bu işlemi yaparken dosyalarınızı kaybederseniz Veri Kurtarma Yazılımı ve Çözümleri makalemize de göz atabilirsiniz.

Ancak, yine de üreticinizin benzer ürünlerde kullandığı modelleri tercih ederseniz, kapak rengi ya da ön plakanın uyumlu olmasını sağlayabilirsiniz.

Birkaç vida söküp sürücüyü dışarı çekerek kolayca çıkartabilirsiniz. Takmak ise daha kolaydır.

Dizüstü bilgisayar hızlandırma için en kolay yapılabilen güncellemeleri bunlardır. Bunun için bile ciddi bir hazırlık ve sabır gerekiyor. Doğru birleşenleri seçerek performans kadar, sisteminizin ömrünü de artırmanız mümkün.

Murat Oktay

Kendimi bildim bile teknoloji ve bilgisayar/konsol oyunları benim için bir tutku olmuştur. 30 yılı aşkındır oyun sektöründe yazarlık ve yöneticilik yapmaktayım. Diablo 2'yi çıkışından beri hiç durmadan oynuyorum. Kullandığım telefon iPhone 13 Pro.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Reklam Engelleyici Algılandı

We need income from advertisements to serve you better contents. Could you please add technolabs.net to excluded sites from adblock settings? ----- Sizlere daha iyi hizmet ve içerikler sunabilmek için reklamlardan gelecek kazanca ihtiyacımız var. Lütfen adblock ayarlarından sitemizi hariç bırakılan yayınlara ekler misiniz?